Sự phát triển của nghệ thuật gốm sứ Trung Quốc

Gom Su Trung Quoc 1 1024x577

Trung Quốc là đất nước được xem như là cái nôi của nghề gốm sứ. Với bề dày lịch sử hơn 10 ngàn năm, là sự kết tinh của trí tuệ, sức mạnh văn hóa, giữa các yếu tố Đất Trời và bàn tay con người. Và Gốm sứ cũng là một trong những phát minh quan trọng của người Trung Quốc. Cùng Hocbongcis tìm hiểu về nghệ thuật gốm sứ này nhé!

Gốm sứ Trung Quốc là gì?

Gốm sứ là một loại hình thủ công mỹ nghệ ở Trung Quốc. Từ thời đồ đá, Trung Quốc đã có đồ gốm màu và đồ gốm đen thô sơ, đơn giản. Đồ gốm và sứ có kết cấu và tính chất khác nhau.

Gốm thì được làm từ đất sét, có độ kết dính và dẻo cao. Khả năng thấm hút nước yếu, khi đánh vào phát ra âm thanh rè rè. 

Sứ thì được làm từ đất sét, fenspar và thạnh anh. Không hút nước, chống ăn mòn và có kết cấu cứng, chắc, khi gõ vào sẽ phát ra âm thanh giòn.

Gốm sứ truyền thống hay còn gọi là gốm sứ thông thường. Thường là các sản phẩm được nung bằng silicat tự nhiên như đất sét để làm nguyên liệu chính. Còn gốm sứ hiện đại thì còn được gọi là gốm sứ mới. Nguyên liệu chính là những nguyên liệu thô hóa học không silicat, hoặc nguyên liệu thô tổng hợp.

Gốm sứ có nhiều ưu điểm như cách nhiệt tuyệt vời, chống ăn mòn. Chịu nhiệt độ cao, độ cứng cao, khả năng chống bức xạ,…. Và được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực khắc nhau.

Lịch sử hình thành nghệ thuật gốm sứ Trung Quốc

Thời kỳ đồ đá, Trung Quốc đã có đồ gốm sơ thô và đồ gốm đen đơn giản.

Đến thời nhà Thương (thế kỷ XVI TCN – thế kỷ XI TCN). Đồ gốm tráng men và gốm tráng men cứng bắt đầu xuất hiện với những đặc tính cơ bản của đồ sứ.

Đến thời nhà Ngụy và Tấn (220 – 429 sau Công Nguyên). Trung Quốc đã hoàn thành phát minh quan trọng là dùng lửa nhiệt độ cao để làm ra đồ sứ rắn.

Vào thời nhà Đường (618 – 907 sau Công Nguyên). Công nghệ sản xuất gốm sứ và sáng tạo nghệ thuật gốm sứ đã đạt đến trình độ rất cao. Nó được bán cho Nhật Bản, Ấn Độ, Ba Tư và Ai Cập. Đồng thời đóng vai trò quan trọng trong giao lưu văn hóa quốc tế, và được mệnh danh là “Xứ sứ” của thế giới.

Vào thời nhà Minh và Thanh (1368 – 1911 sau Công Nguyên). Công nghệ gốm sứ tráng men đều vượt trội hơn nhiều so với các thế hệ trước.

Lịch sử phát triển của gốm sứ Trung Quốc cực kỳ lâu đời. Từ việc nung đồ gốm nguyên thủy nhất vào thời đồ đá. Cho đến việc phát minh và ứng dụng rộng rãi đồ sứ, công nghệ và nghệ thuật đều không ngừng phát triển. Trong quá trình thích ứng với nhu cầu sinh tồn và cuộc sống của con người. Các loại và kiểu dáng nung của gốm sứ ngày càng tăng lên. Thay đổi và chất lượng bên trong cũng không ngừng được nâng cao. 

Sự phát triển của nghệ thuật gốm sứ Trung Quốc
Nghệ thuật Gốm sứ Trung Quốc

Các giai đoạn phát triển của gốm sứ Trung Quốc

Trung Quốc là một quốc gia vô cùng nổi tiếng với những hoa văn tinh xảo và phức tạp mang đậm phong thái của hoàng tộc. Vậy nên những đồ gốm sứ của Trung Quốc từ thời xa xưa cũng đã mang những nét vẽ vô cùng phức tạp và có tính nghệ thuật cao.

Thời kỳ đồ đá

Sự xuất hiện và phát triển của gốm sứ thực chất gắn liền với đời sống và tập quán sản xuất của con người. Vào thời nguyên thủy cách đây hơn 700 ngàn năm, người ta đã phơi bùn rồi nướng trên lửa để làm vật dụng cứng để đựng nước, đựng thức ăn,…. Và đây là sự khởi đầy của đồ gốm.

Các loại gốm chính bao gồm gốm xám, gốm sơn, gốm đen và gốm in hình học. Kỹ thuật thô và bố cục mới lạ thô ráp, phản ảnh trình độ kỹ thuật làm gốm thời bấy giờ.

Thời nhà Tấn

Trong tàn tích của nhà Thương, người ta đã khai quật được nhiều mảnh gốm với nhiều kiểu dáng bình gốm khác nhau. Hoa văn, biểu tượng và các ký tự trên đó có liên quan mật thiết đến các dòng chữ trên xương tiên tri và đồ gốm xanh của Âm và Thương. 

Đọc thêm  Kinh kịch - Nền văn hóa lâu đời của người dân Bắc Kinh

Thời kỳ này, đồ gốm không còn giới hạn trên tàu thuyền, còn được ứng dụng rộng rãi. Và có thể chia thành các nhu cầu thiết yếu hàng ngày, xây dựng, chôn cất, quà tặng,.. Với số lượng lớn đã kéo theo sự phát triển nhanh chóng của đồ gốm. Nhờ kỹ năng chế tác thành thạo nên đã xuất hiện những đồ trang trí bằng gốm với hoa văn, hình dáng sống động, có giá trị nghệ thuật cực cao.

Gom Su Trung Quoc 2
Gốm sứ thời nhà Tần

Thời kỳ nhà Tùy và nhà Đường

Triều đại nhà Tùy tuy ngắn ngủi nhưng đã có những bước đột phá mới trong việc nung đồ sứ. Không chỉ nung men ngọc mà đồ sứ trắng cũng có sự phát triển vượt bậc. Ngoài ra còn có những đổi mới về kỹ thuật trang trí vào thời điểm này.

Đến nhà Đường, nghề sản xuất đồ sứ đã trưởng thành và bước vào thời đại đồ sứ thực sự. Sự khác biệt giữa đồ gốm và đồ sứ phụ thuộc vào việc nó trắng, cứng, trong suốt hay mờ nhòe, và mấu chốt lớn nhất nằm ở nhiệt độ nung. Thời nhà Hán nhiệt độ nung không cao dẫn đến kết cấu dễ vỡ, chỉ có thể coi là đồ sứ nguyên bản. Tuy nhiên đến nhà Đường, không chỉ phát triển men sứ, mà nhiệt độ nung cũng có thể lên tới hơn 1000 độ C. Nên mới nói nhà Đường là thời kỳ thực sự bước vào thời đại đồ sứ.

Thời kỳ nhà Tống và nhà Nguyên

Ngành công nghiệp sứ phát triển vào thời nhà Tống với sự xuất hiện liên tục của các lò nung mới ở nhiều nơi. Nhiều lò nung sứ nổi tiếng xuất hiện trong và ngoài nước. Đặc trưng bởi sự đơn giản, vẻ đẹp và phương pháp trang trí đa dạng.

Đồ sứ nổi tiếng từ các lò công và tư có kiểu dáng khác nhau. Hoa nở rộ, mỗi loại đều toát lên vẻ đẹp mang phong cách riêng. Cũng có những phát triển mới trong thời nhà Nguyên. Chẳng hạn như sự nổi lên của màu xanh lam, trắng và đỏ tráng men. Cùng với sự phát triển của đồ sứ nhiều màu sắc, dẫn đến sự phát triển của đồ sứ trong triều đại Minh và Thanh.

Sự phát triển của nghệ thuật gốm sứ Trung Quốc
Gốm sứ nhà Tống và Nguyên

Thời kỳ nhà Minh và nhà Thanh

Vào thời nhà Minh, sự phát triển của gốm sứ Trung Quốc bước vào một hành trình mới. Đồ sứ trước nhà Minh chủ yếu là men ngọc, sau nhà Minh, đồ sứ chủ yếu là sứ trắng đặc biệt là đồ xanh và trắng, đã trở thành sản phẩm chính của đồ gốm sứ thời nhà Minh.

Đồ gốm sứ vào thời nhà Thanh có thể nói đã đạt đến đỉnh cao. Công nghệ sản xuất tuyệt vời, trang trí tinh xảo mà lộng lẫy. Công nghệ được đổi mới và phân thành nhiều màu sắc hơn, chẳng hạn như màu mực, xanh lá và vàng.

Thời hiện đại ngày nay

Trong quá trình sản xuất gốm sứ hiện đại, nguyên liệu thô được lựa chọn theo phương pháp chiết trung. Cùng với sự kết hợp của nhiều loại vật liệu khác để tạo ra hiệu ứng nghệ thuật mới mẻ, vừa hiện đại vừa phong phú trong kiểu dáng và trang trí.

Gốm sứ hiện đại chú ý đến kết cấu và hiệu suất, bất kể nguyên liệu thô hay mịn. Vật liệu được sử dụng không còn giới hạn ở đất sét sứ hay đất sét gốm. Họ cố tình đột phá phạm vi sử dụng nguyên liệu gốm sứ truyền thống. Tận dụng những đặc tính khác nhau của đất sét để phát huy hết tiềm năng của chúng.

Sự phát triển của nghệ thuật gốm sứ Trung Quốc
Gốm sứ ngày này

Các đặc điểm nổi bật của đồ gốm sứ Trung Quốc

Đồ gốm sứ Trung Quốc nổi bật do có chất lượng tốt. Tạo hình tinh xảo, hoa văn trang trí đa dạng, chủng loại phong phú và độc đáo.

Đồ gốm sứ Trung Quốc cũng vô cùng nổi tiếng với gốm sứ trắng, dòng sứ tưởng chừng như dễ nhưng lại khó đẹp và đạt chất lượng nhất. Cần phải đạt tới tiêu chí “trắng như ngọc, sáng như gương, mỏng như giấy và vang như chuông”.

Trung Quốc nổi tiếng với 4 loại gốm sứ trứ danh: Sứ thanh hoa, Sứ linh lung. Sứ men hồng (hồng nhung và hồng sậm) và Sứ men màu (đỏ, xanh, lam, vàng và đen).

Trên đây là những thông tin về nghệ thuật gốm sứ của Trung Quốc. Hocbongcis.vn hy vọng thông qua những thông tin này, các bạn sẽ có thêm những kiến thức hữu ích cho mình. Chúc các bạn sẽ có một mùa học bổng thành công!

Kết nối cùng Hicampus để được tư vấn về các chương trình và chỉ tiêu học bổng nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.